Բլոգ
Հայաստանն ու Իրանը ստորագրել են Նորդուզ–Ագարակ (Մեղրի) սահմանային անցակետում պարզեցված մաքսային միջանցք ստեղծելու մասին արձանագրություն։ Նախաձեռնության նպատակն է արագացնել բեռների մաքսային ձևակերպումը, կրճատել վարչական ընթացակարգերը և սահմանային բեռնափոխադրումները դարձնել ավելի կանխատեսելի։
Համաձայնագիրը սահմանում է նոր մեխանիզմի հիմքերը։ Դրա գործնական արդյունավետությունը կախված կլինի վերջնական աշխատանքային կանոններից, տեխնիկական պատրաստվածությունից և համակարգի ներդրումից։
Ի՞նչ կփոխվի սահմանին
Հիմնական նորամուծությունը բեռների և տրանսպորտային միջոցների վերաբերյալ տեղեկատվության նախնական փոխանակումն է՝ մինչև բեռնատարների սահման հասնելը։ Սա մաքսային մարմիններին հնարավորություն կտա նախապես ստուգել բեռների տվյալները և նվազեցնել անցակետում տվյալների ձեռքով մշակման ծավալը։
Տեղեկատվության էլեկտրոնային փոխանակումը և ռիսկերի կառավարման համակարգը պետք է պարզեցնեն մաքսային ձևակերպումները բարեխիղճ արտաքին առևտրի մասնակիցների համար։ Ցածր ռիսկայնությամբ բեռները կարող են անցնել ավելի քիչ ստանդարտ ստուգումներ, իսկ լրացուցիչ վերահսկողություն պահանջող բեռները կշարունակեն ենթարկվել համապատասխան ստուգման։
Երկու երկրներն աշխատում են նաև Լիազորված տնտեսական օպերատորի (AEO) կարգավիճակի փոխադարձ ճանաչման ուղղությամբ։ Դա կարող է լրացուցիչ պարզեցումներ ապահովել սահմանված պահանջներին համապատասխանող ընկերությունների համար։ Փոխադարձ ճանաչման պայմանները, սակայն, դեռ պետք է վերջնականապես համաձայնեցվեն։
Ի՞նչ օգուտ կարող է ստանալ բիզնեսը
Սահմանին հերթերի և ձևակերպման ժամանակի կրճատումը կարող է նվազեցնել տրանսպորտային միջոցների պարապուրդի ծախսերը, հեշտացնել առաքումների պլանավորումը և նվազեցնել բեռնաթափման համաձայնեցված ժամկետների խախտման հավանականությունը։
Սննդամթերքի, գյուղատնտեսական արտադրանքի և ջերմաստիճանային հատուկ ռեժիմ պահանջող այլ բեռների դեպքում սահմանն ավելի արագ անցնելը կարող է նաև նվազեցնել սառեցման ծախսերն ու ապրանքի փչացման ռիսկը։
Սակայն դրանք ակնկալվող առավելություններ են, ոչ թե երաշխավորված խնայողություններ։ Մաքսային ձևակերպման հստակ ժամկետ կամ փոխադրման արժեքի նվազման կոնկրետ տոկոս դեռևս սահմանված չէ։
Ի՞նչ դեռ պետք է հստակեցվի
Արձանագրության ստորագրումը չի նշանակում, որ «կանաչ միջանցքն» արդեն սկսել է գործել։ Բիզնեսին դեռ անհրաժեշտ են հստակ ցուցումներ մասնակցության չափանիշների, տվյալների էլեկտրոնային ներկայացման պահանջների և մաքսային ձևակերպման գործնական ընթացակարգի վերաբերյալ։
Կարևոր նշանակություն ունի նաև Մեղրիի անցակետի արդիականացումը, քանի որ համակարգի աշխատանքի համար անհրաժեշտ են համապատասխան ենթակառուցվածքներ և տեխնիկական սարքավորումներ։
Մինչև գործարկման պայմանների վերջնական հստակեցումը բեռնափոխադրողները մատակարարումները պլանավորելիս պետք է շարունակեն սահմանային ձևակերպումների համար իրատեսական ժամանակային պահուստ նախատեսել։
Ինչպե՞ս պատրաստվել նոր ընթացակարգին
Նախնական ձևակերպման արդյունավետությունը մեծապես կախված է փաստաթղթերի ճշտությունից։ Մինչև բեռի ուղարկումը անհրաժեշտ է՝
- ստուգել, որ ապրանքի անվանումը, HS կոդը, քանակը, քաշը, արժեքը և ծագման երկիրը բոլոր փաստաթղթերում համապատասխանեն միմյանց,
- պատրաստել ինվոյսները, փաթեթավորման ցուցակները, տրանսպորտային փաստաթղթերը և անհրաժեշտ սերտիֆիկատները՝ էլեկտրոնային ներկայացման համար,
- փոխադրողի և մաքսային ներկայացուցչի հետ համաձայնեցնել, թե ով և երբ է ներկայացնելու նախնական տվյալները,
- ճշտել՝ արդյոք պարզեցված ընթացակարգն արդեն գործում է և կիրառելի է տվյալ բեռի նկատմամբ։
«Կանաչ միջանցքը» կարող է Հայաստան–Իրան բեռնափոխադրումները դարձնել ավելի արագ և հուսալի։ Ընկերությունները կարող են արդեն այժմ բարելավել բեռների վերաբերյալ տվյալների պատրաստումն ու փաստաթղթերի փոխանակման գործընթացը, իսկ հաճախորդներին խոստացվող առաքման ժամկետները վերանայել միայն նոր ընթացակարգի գործարկումից և դրա արդյունավետության հստակ գնահատումից հետո։
